واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

993

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

و اداره مىكرد و اين مىرساند كه تنها حكومت سرزمينهاى مسلمان‌نشين با وى نبوده . خبر مندرج در « يوآن - شى » نشان مىدهد كه مسعود بك به هر - تقدير ، واقعا در زمان منكوقاآن در اويغورستان حكومت مىكرد « 1 » . جوينى به ويژه با لحن ستايش از بناهائى كه در زمان مسعود بك در بخارا برپا شده بوده و به ويژه مدرسهء خانيه كه به هزينهء شاهزاده خانم سيور قوقتنى بيكى [ سرقويتى ] ( بيوهء تولوى خان ) ساخته شده و مدرسهء مسعوديه كه با پول مسعود بك برپا گشته بوده ، ياد مىكند . ظاهرا هر دو بنا در قرب ريگستان قرار داشته بودند زيرا كه به گفتهء جوينى « 2 » اين دو ساختمان « ميدان بخارا را زينتى و رتبتى » بخشيده بودند . در هريك از اين دو مدرسه 1000 طلبه مشغول تحصيل بودند . به ويژه عمل شاهزاده خانم مزبور كه مسيحى بوده و 1000 بالش براى بناى مدرسه عطا كرد شايان توجه است . سيف الدين باخرزى « 3 » مشهور مدرس و متولى مدرسهء خانيه بوده . محتملا بانى مدرسهء مسعوديهء كاشغر كه مترجم فارسى لغت نامهء

--> - ختن ، كاشغر و ماوراء النهر نام برده شده . و از جمله نواحى كه در زمان منكوقاآن به وى سپرده شده بوده نام فرغانه و خوارزم ديده مىشود ( نسخهء خطى موزهء آسيائى ( 66 D ) 566 a ، ورق 208 ، نسخهء خطى GPB درن 289 ، ورق 205 ؛ ( چاپ بلوشه ، 309 ) ) . ( 1 ) - 11 . Bretschneider « Researches » , vol . l , P . ( 2 ) - نسخه خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 38 ؛ ( چاپ قزوينى ، I ، 84 - 85 ) . ( 3 ) - جوينى ، نسخه خطى GPB ، IV ، 2 ، 34 ، ورق 210 ، ( چاپ قزوينى ، III ، 9 ) .